[Lời muốn nói] Scarborough Fair - Một bản tình ca bất hủ

Tony

Thành viên mới
#1
Scarborough Fair


Scarborough Fair, đây là bài hát dân ca Anh xuất xứ từ thời Trung Cổ. Bài hát này được nhạc sĩ Phạm Duy chuyển thành lời Việt với tựa đề "Ôi giàn thiên lý đã xa". Tôi thường hay nghe nhạc trữ tình cổ điển và rất thích bài này, đặc biệt là được nghe với giọng hát của ca sĩ Thanh Lan. Âm điệu bài hát thật êm dịu, nhẹ nhàng mà u buồn. Sau khi nghe bài hát này tôi lên mạng tìm hiểu nguồn gốc của nó và phát hiện ra nhiều điều thú vị:



1. Ý nghĩa của cụm từ "Scarborough Fair":

Vào cuối thời kỳ Trung Cổ, bờ biển Scarborough là 1 hải cảng quan trọng của nước Anh, là nơi hội tụ các thương nhân từ khắp miền đất nước Anh. Họ đến đây để hoạt động buôn bán, trao đổi mậu dịch. Như vậy từ "Fair" có nghĩa là hội chợ. Đây là 1 sự kiện mậu dịch lớn diễn ra trong 45 ngày, bắt đầu từ ngày 15 tháng 8. Các thương nhân đến đây không những từ khắp vùng lãnh thổ nước Anh, mà còn đến từ các quốc gia Châu Âu khác như Na-Uy, Đan Mạch, các nước vùng biển Baltic và đế quốc Byzantine (Đế quốc Đông La Mã từ năm 330 đến 1204 sau CN). Vào thời đó, hội chợ diễn ra trong 45 ngày là chuyện hiếm thấy. Lý do khiến hội chợ Scarborough thu hút nhiều thương nhân khắp nơi là do đặc quyền được ban tặng bởi vua Henry III của nước Anh vào ngày 22 tháng 1 năm 1253.

Từ những năm đầu thế kỷ 17, từ sự cạnh tranh giữa các thị trấn và hội chợ, cùng với việc tăng thuế đã cho thấy sự suy sụp dần của hội chợ và cho đến cuối cùng trở nên suy kiệt về tài chính. Đến thế kỷ thứ 18, hội chợ được "hồi sinh" 1 lần nữa, nhưng do sức cạnh tranh quá lớn nên Scarborough Fair đã kết thúc từ năm 1788.

Ngày nay truyền thống Scarborough Fair không còn tồn tại nữa nhưng 1 số lễ hội nhỏ vẫn được tổ chức vào tháng 9 hàng năm để ghi nhận sự kiện này.


2. Lịch sử bài hát:

Người ta bắt đầu nghe bài hát Scarborough Fair qua những người hát dạo thời đó, thường được gọi là bard hay shapers, khi họ di chuyển từ làng mạc này qua thành phố nọ, mỗi nơi lời và cách hòa âm có thay đổi đôi chút . Sau này không còn biết tác giả là ai . Hiện nay tại Anh quốc có nhiều lời hơi khác nhau, cho bản hát cùng mang tên "Scarborough Fair", và có cùng nốt nhạc. Có lẽ bài hát Scarborough Fair được toàn thế giới biết tiếng, nhờ Paul Simon và Garfunkel thâu vào đĩa hát (album) có tên là "Parsley, Sage, Rosemary and Thyme" năm 1966 . Paul Simon khi qua Anh Quốc trong một lần trình diễn, biết đến bài hát, qua lời ca và hòa âm của nhạc sĩ Dân Ca Anh Quốc Martin Carthy . Sau này Paul Simon đã cho thu bản nhạc, và có dùng một phần hòa âm của Martin Carthy, tuy P. Simon đã "quên" không ghi tên Martin Carthy vào dĩa hát của anh .

Đây là lời bài hát thường được hát nhất . Paul Simon cũng dùng một phần của lời bài này .

Are you going to Scarborough Fair

Parsley, sage, rosemary and thyme

Remember me to one who lives there

She once was a true love of mine


Tell her to make me a cambric shirt

(On the side of a hill in the deep forest green)

Parsley, sage, rosemary and thyme

(Tracing of sparrow on snowcrested brown)

Without no seams nor needle work

(Blankets and bedclothes the child of the mountain)

Then she'll be a true love of mine

(Sleeps unaware of the clarion call)


Tell her to find me an acre of land

(On the side of a hill a sprinkling of leaves)

Parsley, sage, rosemary and thyme

(Washes the grave with silvery tears)

Between the salt water and the sea strands

(A soldier cleans and polishes a gun)

Then she'll be a true love of mine


Tell her to reap it with a sickle of leather

(War bellows blazing in scarlet battalions)

Parsley, sage, rosemary and thyme

(Generals order their soldiers to kill)

And gather it all in a bunch of heather

(And to fight for a cause they've long ago forgotten)

Then she'll be a true love of mine


Are you going to Scarborough Fair

Parsley, sage, rosemary and thyme

Remember me to one who lives there

She once was a true love of mine



3. Ý nghĩa của bài hát:

Ngày xưa các giới thượng lưu, anh hùng hiệp sĩ (knights) bày tỏ tình yêu qua bài thơ, bản nhạc với những lời ví von đẹp đẽ, để tả tấm lòng thương yêu, ngưỡng mộ người đẹp . Nhưng lối diễn tả tình cảm này thường là một chiều, chàng ngưỡng mộ sắc đẹp nàng từ xa xa, khi bóng nàng thấp thoáng xuất hiện trên lầu son, hay cùng đám bạn gái dạo chơi trong vườn nhà . Những bài tình tự này không diễn tả hy vọng, ước muốn tình yêu của mình sẽ được đáp lại với tình của nàng . Bài hát Scarborough Fair viết từ dân gian, nên tình yêu là một nghịch lý trái ngược hẳn giới thượng lưu, và xã hội thời đó . Chàng trai trong bài hát đã đặt vấn đề một cách lãng mạn, tình tứ, đầy chất thơ . Chàng đề nghị nàng làm nhiều điều thật khó khăn, khó thực hiện, tỉ như dệt áo cho chàng, vải lấy từ gỗ của cây phong, để chứng tỏ nàng thực là người yêu chàng . Sau cùng nàng hãy tới tỏ tình với chàng, hỏi xin bàn tay của chàng . Chàng ước muốn như thế, vì nàng đã phụ chàng, bỏ chàng ra đi một cách đột ngột, vì thế nàng phải trở về thực hiện những điều khó khăn mà chàng đề nghị .

Bài hát không có lời nào diễn tả rằng nàng phụ rẫy chàng cả, nhưng sao ai cũng hiểu như vậy ? Người xưa đã có lời giải thích như sau:

Bài hát lấy "Scarborough Fair" làm tựa, tuy rằng có người cho xuất xứ cũng có thể là từ Whittington Fair . Tại sao Scarborough? Ngày xưa tỉnh Scarborough nổi tiếng là treo cổ những kẻ ăn cắp hay tình nghi phạm pháp nhanh chóng . Bản án được xử lẹ làng ngay tại đường phố, và sau đó thì hành quyết ngay . Tiếng Anh thời nay khi dùng chữ "Scarborough warning", có nghĩa là chẳng có lời cảnh cáo nào cả . Thành ra người ta đã suy rằng, bản hát mang tên tỉnh Scarborough, là nói đến sự ra đi đột ngột của người yêu, không nêu lý do . Tác giả không cần phải trình bày rõ ràng, và ai cũng hiểu như thê’ .


4. Ý nghĩa của 4 loại thảo mộc được nhắc đến trong bài hát:

Mỗi đoạn của bài hát đều có lập lại câu thứ hai, và cũng là ý nghĩa chính của bài hát, đó là câu nói đến bốn cây thảo mộc: parsley, sage, rosemary, thyme . Ngày nay các loại thảo mộc này chỉ có ý nghĩa trong nhà bếp thôi, dùng làm gia vị vì tất cả đều thơm . Vào thời Trung Cổ các thảo mộc này có nghĩa giống như hoa hồng của ngày nay, nghĩa là các chúng tượng trưng cho tình yêu, mà không cần phải ví von lôi thôi . Sự lập lại cố ý của tác giả, đã nói lên lời ước muốn sâu xa nhất của chàng, ước mong người yêu trở về .

Parsley - (ngò tây) Ngày nay các y sĩ chuyên trị bệnh bằng dược thảo, vẫn kê toa thuốc có lá parsley cho những bệnh nhân bị khó tiêu trong khi ăn . Thật thế, Parsley ăn chung với những rau cải có chất đắng như spinach, thì mọi sự tiêu hoá được dễ dàng hơn . Thời xưa bác sĩ còn đồng hoá điều nay trên phương diện tâm lý con người .

Lá Sage, ta dịch là xô thơm, là một loại lá cây, tượng trưng cho sức mạnh ngàn năm . Lá có mùi thơm rất đặc biệt!

Rosemary (hương thảo) nói đến lòng trung thành, tình yêu và trí nhớ . Ngày xưa các chàng tình nhân Hy Lạp đã tặng lá hương thảo cho người mình yêu . Hiện nay tại Anh Quốc cũng như tại một vài xứ Châu Âu, các cô dâu trong ngày cưới, vẫn còn dắt lên tóc lá hương thảo . Hương thảo còn tượng trưng cho tính nhạy cảm và sự cẩn thận . Các bác sĩ thời La Mã khuyên bệnh nhân buộc một bó hương thảo dưới gối, khi cần phải quyết định, suy nghĩ những việc khó khăn . Hương thảo tượng trưng cho tình yêu phụ nữ, vững bền, mạnh mẽ dù rằng tình yêu đến rất chậm .

Thyme- Cây húng tây , Cây húng tượng trưng cho sự Can Đảm . Bài hát này viết vào thời khi các chiến sĩ ra mặt trận, trong tay có cây mộc, gắn hình cây húng thêu bởi bàn tay của vợ hay người yêu, một hình ảnh nói lên lòng ngưỡng mộ sự can đảm của các chàng chiến sĩ .

Qua bốn loại thảo mộc được nhắc đi nhắc lại trong bài hát, chàng trai bị phụ tình đã nói lên lòng mong mỏi tình yêu chân thành, đằm thắm của mình sẽ xoa dịu những cay đắng giữa hai người . Tình yêu đó sẽ có đủ sức mạnh để đứng vững trong thời gian hai người xa nhau, chàng ước muốn nàng trung kiên, chờ đợi chàng trong thời gian xa cách, nàng sẽ có can đảm đi ngược lại lại với xã hội đế làm những việc khó khăn nhất mà chàng đòi hỏi, để chứng tỏ tình yêu của nàng đối với chàng .

Câu hát nghe rất tầm thường cũng như bốn loại thảo mộc, nhưng thật thâm thuý . Cũng không phải là mùi của hoa được người đời ca tụng, hoa với ý nghĩa và màu sắc tươi thắm, ngọc lan, hồng, dạ lý hương ... đàng này chỉ là mùi hương của thảo mộc, những lá cây trông thấy hàng ngày, ai cũng có và dùng được . Nhưng chính cái tầm thường đó là những gì con người giữ vào trí nhớ mạnh mẽ nhất và chàng nhạc sĩ đã nhẹ nhàng, khéo léo nhắc nhở người yêu hãy theo mùi hương mà trở về với tình yêu chân thật mà chàng đã trọn vẹn dành cho nàng .



Tâm trạng của tôi cũng như bài hát này vậy. Tôi cũng hằng mơ về 1 người con gái hiền thục, đảm đang. Có 1 nụ cười thật hòa nhã, có nét đẹp đơn sơ, giản dị. Nàng sẽ là người chia sẽ niềm vui, nỗi buồn và có thể sát cánh với tôi cùng nhau tìm hạnh phúc, xây dựng 1 tương lai tốt đẹp. Và cho đến ngày tôi đã tìm được 1 người con gái như thế. Nhưng thật đáng tiếc, tôi đã chọn cô ấy mà cô ấy không chọn tôi. Bởi vì cô ấy đã có 1 nửa của mình rồi. Tôi biết làm sao nữa, tôi chỉ biết yêu cô ấy, chỉ biết đứng ngoài xa xa nhìn cô ấy, nghĩ về cô ấy và thầm chúc cô ấy hạnh phúc. Và trong thâm tâm tôi cứ luôn hy vọng 1 ngày nào đó cô ấy phải quay về với mình dù biết rằng điều đó không thể trở thành sự thật. Tôi xin post bài này lên để chia sẻ cùng các bạn. Các bạn có đọc bài này xin cho mình biết cảm nghĩ của các bạn nhé.


Sau đây là link của bài hát:

http://www.woim.net/song/2836/scarborough-fair.htm
 
Last edited by a moderator:
Thích: 2 people

Bình luận bằng Facebook